Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thành việc sáp nhập thôn, tổ dân phố trước 30/6 nhằm giảm áp lực quản lý sau sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy ở cơ sở.
Theo chỉ thị ban hành ngày 20/5, Thủ tướng đánh giá số lượng thôn, tổ dân phố trên cả nước (gồm thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu) đã giảm dần trong những năm qua, nhiều nơi đáp ứng tiêu chí quy mô hộ gia đình theo quy định.
Tuy nhiên, nhiều thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn. Sau khi sắp xếp tỉnh, xã và kết thúc hoạt động cấp huyện từ giữa năm 2025, số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên, tạo áp lực quản lý cho chính quyền cơ sở.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương sớm sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên cơ sở lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Việc này cần đặc biệt lưu ý tại miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có yếu tố tôn giáo.
Các tỉnh, thành phố được giao xây dựng phương án tổng thể sắp xếp toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn, kèm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, báo cáo cấp có thẩm quyền trước 10/6.
Các xã, phường phải tổ chức lấy ý kiến nhân dân và trình Hội đồng nhân dân thông qua đề án sáp nhập trước 30/6.
Thủ tướng cũng yêu cầu địa phương lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố có uy tín, trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng, từng bước trẻ hóa đội ngũ, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng.
Các tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã trước 31/5. Những người có năng lực, chuyên môn phù hợp sẽ được xem xét tiếp nhận làm công chức, viên chức cấp xã.
Theo quy định hiện hành, thôn được tổ chức tại xã với các tên gọi như thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc; tổ dân phố được tổ chức tại phường với các tên gọi như tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu.
Đến cuối năm 2021, cả nước có hơn 90.000 thôn, tổ dân phố, gồm khoảng 69.500 thôn và 20.900 tổ dân phố, với gần 297.800 người hoạt động không chuyên trách.
Theo quy định của Bộ Nội vụ, quy mô tối thiểu của thôn được xác định theo từng vùng, từ 100-350 hộ gia đình. Trong đó, đồng bằng sông Hồng tối thiểu 300 hộ, miền Trung 250 hộ, miền Nam 350 hộ, Tây Nguyên 200 hộ, còn khu vực biên giới, xã đảo, huyện đảo từ 100 hộ.
Với tổ dân phố, quy mô dao động 150-450 hộ tùy khu vực. Đồng bằng sông Hồng tối thiểu 350 hộ, riêng Hà Nội 450 hộ; miền Trung 300 hộ; miền Nam 400 hộ, riêng TP HCM 450 hộ; Tây Nguyên 250 hộ; khu vực biên giới, hải đảo từ 150 hộ.
Tiếp xúc cử tri ngày 6/5, Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ Nguyễn Thị Tuyến cho biết Hà Nội đang nghiên cứu phương án nâng quy mô tối thiểu lên 500 hộ với thôn ở khu vực nông thôn và 700 hộ với tổ dân phố ở đô thị.
