Từ ngày 1/1/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối và chia sẻ dữ liệu về hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi với Cục Cảnh sát giao thông.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 218/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 158/2024 về hoạt động vận tải đường bộ, trong đó đưa ra nhiều quy định mới đối với xe hợp đồng nhằm tăng cường quản lý, minh bạch dữ liệu và hạn chế tình trạng “trá hình” xe tuyến cố định.
Một điểm mới của nghị định là việc thiết lập cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu đối với hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng. Từ ngày 1/1/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối và chia sẻ dữ liệu về các nội dung của hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi với Bộ Công an, thông qua Cục Cảnh sát giao thông.
Dữ liệu được chia sẻ sẽ phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm và các hoạt động nghiệp vụ có liên quan.
Ngoài Bộ Công an, hệ thống dữ liệu này cũng được chia sẻ với Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và UBND cấp tỉnh thông qua Sở Xây dựng để phục vụ công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực vận tải.
Thanh tra giao thông kiểm tra một xe hợp đồng. Ảnh:NT
Yêu cầu cung cấp dữ liệu hợp đồng trước chuyến đi được xem là bước triển khai quan trọng trong quá trình số hóa quản lý vận tải đường bộ. Cơ quan quản lý có thể theo dõi hoạt động vận tải trên hệ thống dữ liệu, từ đó phát hiện sớm các trường hợp chạy sai hành trình, đón trả khách không đúng quy định hoặc lợi dụng hình thức hợp đồng để tổ chức vận tải trái phép.
Nghị định siết chặt điều kiện hoạt động của đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng như doanh nghiệp không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách, không được bán vé, không được thu tiền như hình thức vận tải hành khách theo tuyến cố định.
Bên cạnh đó, xe hợp đồng cũng không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ nhiều hành khách hoặc nhiều người thuê vận tải khác nhau.
Nghị định mới cũng bổ sung quy định về địa điểm đón, trả khách. Theo đó, xe hợp đồng không được đón, trả khách tại trụ sở, chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc các điểm cố định do đơn vị vận tải thuê, hợp tác kinh doanh để tổ chức đón trả khách.
Quy định này được đưa ra nhằm ngăn chặn việc hình thành các “bến cóc”, điểm trung chuyển tự phát núp bóng văn phòng đại diện hoặc địa điểm giao dịch của doanh nghiệp vận tải.
Theo cơ quan quản lý, việc bổ sung các quy định này nhằm phân định rõ bản chất giữa vận tải hành khách theo hợp đồng và vận tải hành khách theo tuyến cố định. Thời gian qua, một số phương tiện đăng ký hoạt động dưới hình thức xe hợp đồng nhưng lại tổ chức đón khách lẻ, bán vé, chạy theo lịch trình cố định, gây khó khăn cho công tác quản lý và cạnh tranh không bình đẳng với xe tuyến cố định.
Nghị định 218 cũng điều chỉnh quy định về tập huấn nghiệp vụ vận tải đối với lái xe. Trách nhiệm tổ chức tập huấn được chuyển từ doanh nghiệp vận tải sang Sở Xây dựng cấp tỉnh. Sở Xây dựng sẽ xây dựng kế hoạch, tổ chức các khóa tập huấn và phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo.
Việc tập huấn có thể được tổ chức theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến. Sau khi hoàn thành chương trình, học viên phải thực hiện bài kiểm tra trong thời gian 120 phút, chấm theo thang điểm 10. Người đạt từ 5 điểm trở lên sẽ được cấp giấy chứng nhận.
Nghị định cho phép áp dụng hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính trong trường hợp đáp ứng đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật và phần mềm. Ngân hàng câu hỏi, quy trình chấm điểm tự động được kỳ vọng giúp tăng tính minh bạch, hạn chế tiêu cực trong quá trình kiểm tra, đánh giá.
Giấy chứng nhận tập huấn nghiệp vụ vận tải có thời hạn 5 năm. Trường hợp không đạt yêu cầu, lái xe được kiểm tra lại sau ít nhất 5 ngày làm việc.
Nghị định số 218/2026 có hiệu lực từ ngày 10/8/2026. Riêng quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải hành khách với Bộ Công an sẽ áp dụng từ ngày 1/1/2028 để cơ quan quản lý, doanh nghiệp vận tải chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và triển khai đồng bộ.
